Een val kan grote gevolgen hebben, zeker op latere leeftijd. Naast de fysieke schade, zoals een botbreuk of kneuzing, zien we vaak dat er ook angst om opnieuw te vallen ontstaat. Die angst kan ertoe leiden dat mensen minder gaan bewegen, waardoor juist de kans op vallen groter wordt. Juist daarom is valpreventie zo belangrijk: het voorkomt niet alleen letsel, maar draagt ook bij aan meer zelfvertrouwen en zelfstandigheid.

Vallen Verleden Tijd

Binnen het landelijke programma Vallen Verleden Tijd leren deelnemers hoe zij beter kunnen omgaan met risicovolle situaties. Het programma combineert balans- en krachtoefeningen met het leren van strategieën: wat doe je als je dreigt te vallen? Hoe kun je veilig opstaan na een val? Dit geeft niet alleen fysieke vaardigheid, maar ook mentale rust.

InBalans

Het programma InBalans richt zich vooral op ouderen die al wat onzeker zijn in hun bewegen. Met praktische oefeningen werken deelnemers aan hun spierkracht, evenwicht en reactievermogen. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan het opbouwen van vertrouwen, zodat mensen zich weer zekerder voelen om zelfstandig boodschappen te doen of een wandeling te maken.

Otago-oefenprogramma

Het Otago-oefenprogramma, ontwikkeld in Nieuw-Zeeland, bestaat uit een serie eenvoudige maar zeer effectieve oefeningen die thuis uitgevoerd kunnen worden. Denk aan krachttraining voor de benen, balansopdrachten en looptraining. Het programma is wetenschappelijk bewezen effectief in het verlagen van valrisico en kan makkelijk geïntegreerd worden in het dagelijks leven.

Praktijkvoorbeeld: van angst naar vertrouwen

Mevrouw Jansen (74) kwam bij ons in de praktijk na een nare val waarbij ze haar pols had gebroken. Sindsdien durfde ze nauwelijks meer alleen naar buiten. Ze liep traag, keek voortdurend naar de grond en voelde zich onzeker bij het opstaan uit een stoel.

Samen startten we met een combinatie van het Otago-programma en InBalans. In het begin waren het simpele oefeningen: opstaan en weer gaan zitten zonder steun, kleine stapjes maken op een lijn, lichte krachtoefeningen voor de benen. Gaandeweg voegden we meer balansuitdagingen toe en leerde ze tijdens Vallen Verleden Tijd hoe ze veilig kon reageren bij een onverwachte verstoring van haar evenwicht.

Na enkele weken merkte mevrouw Jansen dat ze soepeler bewoog. Nog belangrijker: ze kreeg haar vertrouwen terug. Ze vertelde dat ze weer alleen naar de markt durfde en genoot van een wandeling met een vriendin. Het gevoel van “ik kan dit weer” maakte voor haar het verschil.

Conclusie

Valpreventie is meer dan het voorkomen van een val; het is investeren in kwaliteit van leven en zelfvertrouwen. Programma’s zoals Vallen Verleden Tijd, InBalans en Otago helpen ouderen om sterker, stabieler en weerbaarder te worden. Maar misschien wel het allerbelangrijkste: ze geven mensen het vertrouwen terug om voluit te blijven bewegen en genieten van hun dagelijkse activiteiten.

Want in balans zijn betekent niet alleen stevig staan, maar ook met vertrouwen vooruit kunnen kijken.

Leonie de Bree is geriatrie fysiotherapeute in Zeist, houd zich bezig met valpreventie. Is onder andere betrokken bij de werkgroep valpreventie in Zeist. Leonie bied bij matig valrisico de 3 programma´s aan die door de gemeente Zeist worden aangeboden. En voor mensen met een hoog risico is het mogelijk om na de analyse een valpreventie beweeg interventie Otago of InBalans bij Leonie te volgen via de zorgverzekering. Voor de inwoners van Zeist met een laag valrisico, bied Happy Life samen met het nationaal ouderenfonds Goldensports aan. Zo is het mogelijk voor iedereen die graag actief aan de gang wil met valpreventie om een actie te ondernemen bij Happy Life, Fysiotherapie & Coaching in Zeist.